ARİUS (280-336)

İskenderiyeli mezhep kurucusu. “Kelam”ın tanrısal bir varlık olmadığını ileri sürerek Hıristiyan dininde sapkın sayılan bir kurumun doğmasını sağlamıştır.

İskenderiye’de doğdu. İstanbul’da (Bizans) öldü. Yaşamının ilk dönemi konusunda ayrıntılı bilgi yoktur. Kilise Babaları Felsefesi denen akımın öncülerinden Diogenes’in yapıtlarını inceledi. Yine bir Kilise Babası sayılan Antakyalı Lukianos’un öğrencisi oldu. Bir süre sonra kilisenin din görüşlerini eleştiren, Hıristiyan anlayışına karşı çıkan, kiliseden ayrılan Meltios’la aynı görüşleri paylaştı. Sonra kilise ile barışır gibi olunca papazlıkla görevlendirildi. Böyle bir görevde bulunmasına karşın, kiliselerde halkı aydınlatma amacıyla verdiği söylevlerde (vaızlarda), Hıristiyan inancının Tanrı olarak benimsediği “Kelam”ın Tanrı olamayacağını, tanrısal bir güç bile sayılamayacağını ileri sürdü.

Kiliseden çıkarılışı

Kendisine yapılan tüm uyarılara karşı çıkınca kilisedeki görevinden alındı. Mısır’dan ayrılıp önce Filistin’e, sonra Bithynia’ya gitti, düşüncelerini yaymaya çalıştı. Biri Kayserili, öteki İzmitli olan iki Eusebios ile de yakınlık kurdu, düşüncelerini onlara benimsetince daha güçlü, daha etkili bir tartışma ortamı yaratıldı. Tartışmanın kısa süre içinde geniş bir alana yayılması kiliseyi bunalıma sürüklemeye başlayınca İmparator Constantinus olaya karışma gereğini duydu. Tartışmaların kesilmesi, dargınlıkların giderilmesi, kilise büyükleriyle yeniden barışılması uyarıları sonuç vermeyince, Arius, Hıristiyan dininin temel ilkelerine, özüne aykırı sayılan görüşleri nedeniyle 325’te İznik Konsili’nce kiliseden, Hıristiyan toplu-mundan kovuldu (aforoz edildi). Düşüncelerini topladığı Thallia adlı yapıtı yasaklandı.

İznik Konsili bu yasaklamayla da yetinmeyerek, Ariusçuluk’a karşı Hıristiyan inançlarım savunan bir kitap hazırlatıp kiliselere dağıttı. Bu kitaba göre; “İsa, Tanrı’nın tek oğludur, bütün çağlardan önce Baba olan Tanrı’dan doğmuştur. İsa Tanrı’nın Tanrı’sı, ışığın ışığıdır, gerçek Tanrı’mn kendisidir. Doğmuştur ancak yaratılmamıştır, Tanrı ile bir tözdendir, özdeştir, bütün işleri yapan, yaptıran O’dur.”

Filozof
Özel Arama Motoru
- Design by Filozof.net