RAŞİD RIZA, Muhammed (1865-1935)

Suriyeli din adamı. İslamcı reform akımının ve Arap milliyetçiliğinin önde gelen düşünürlerindendir.

Trablusşam yakınlarındaki Kalamun’da doğdu, Kahire’de öldü. Geleneksel din öğreniminin ardından Trablusşam’da resmi bir okula girdi. Daha sonra Hüseyin el Cisr’in okulunda doğa bilimleri okudu ve Fransızca öğrendi. Bu sarada Kahire’deki Lübnanlı gazetecilerin yazıları aracılığıyla Batı dünyasını tanıma olanağını buldu. İmam Gazali’ nin İhyalUlûmi’d-Din kitabı, üzerinde derin bir etki bıraktı. Bir süre Nakşibendi tarikatı içinde yer aldıysa da sonradan İbn Teymiyye’nin öğretilerine ve Vehhabilik’e yakınlık duymaya başladı. Bütün sayılarını ancak 1892’de okuyabildiği Cemaleddin Afgani ile Muhammed Abduh’un el-Urvetü’l-Vuska dergisi görüşlerinin biçimlenmesinde en önemli rolü oynadı. 1894’te Trablusşam’a ikinci kez gelen Abduh ile daha yakından tanışarak onun sadık bir izleyicisi oldu.

1897'de Kahire’ye giden Raşid Rıza ertesi yıl yayımını ölümüne kadar aralıksız sürdürdüğü el-Menar dergisini çıkarmaya başladı. Abduh’un görüşlerini yaymayı amaçlayan bu dergide dinsel konuların yanı sıra İslam dünyasının her yöresinden haberler verek dünya siyasetiyle de ilgilendi. Yine bu dergide yayınlanan ünlü Kuran tefsirinde İslam esaslarının bilimsel düşünceye, toplumsal ve teknolojik gelişmeye açık olduğunu göstermeye çalıştı. 1912’de din görevlilerini eğitmek amacıyla Darü’d-Da’ve ve’l-İrşad adlı bir okul kurdu. Abduh’a karşı tutumundan dolayı önceleri karşı çıktığı Hıdiv Abbas Hilmi Paşa ile bu okula mali destek vermesinden sonra ilişkileri iyileşti. Mısır milliyetçilerinin önderi Mustafa Kâmil paşa’ya karşı Ali Yusuf grubunu destekledi. 1908’de II.Meşrutiyet’in ilanından sonra Suriye’deki siyasi gelişmelerle daha yakından ilgilenerek I. Dünya Sa-vaşı’na kadar Adem-i Merkeziyet Partisi içinde yer aldı. 1919’da Suriye’ye giderek ulusal istekleri belirlemeyi amaçlayan Suriye Kongresi’nin başkanlığını yaptı. Fransız işgali üzerine Mısır’a döndü. 1921’de Suriye-Filistin delegesi olarak Cenevre’ye gitti ve 1925-1926 Suriye ayaklanması sırasında Kahire’de kurulan siyasi komitede yer aldı. İslam dünyasının tanınmış bir adı olarak 1926’da Mekke'de, 1931’de Şam’da yapılan İslam konferanslarına katıldı.

Yorum ekle veya Makaleye katkı yap

Uyarı!
Hakaret içeren yorumların yasal takip gereği ip adresleri sistem tarafından kayda alınmaktadır.


Güvenlik kodu
Yenile

Filozof
Özel Arama Motoru
- Design by Filozof.net