Filozof.net

Tellür Nedir, Tellür Simgesi, Kullanım Alanları

Tellür, simgesi Te olan element. Atom numarası 52'dir. Yükseltgenme katsayısı 4+ dır. Bu element hakkında daha tam olarak bir bilgiye ulaşılamamıştır.

Bulunuşu ve elde edilişi

Tabiatta çok az bulunan elementlerdendir. 1783 yılında keşfedilmiştir. Metal sülfür minerallerinde az bir oranda bulunur. Önemli mineralleri olmayan tellürün başlıca iki minerali silvanit AgAuTe ve hessit Ag2Te’dir.

Tellur, bakırın saflaştırılmasından meydana gelen anot çamurundan elde edilir. Bu çamurda eser miktardan % 8’e kadar varan bir nispette tellür bulunur. Bakır elde edildikten sonra kalan çamurdan tellür, tellüröz asidi, H2TeO3 şeklinde çöker. H2TeO3 kostik sodayla çözündürüldükten sonra elektrolizle elementel tellür ele geçer. Tellür bundan başka altın ve gümüş sülfürlerin yakılmasından çıkan baca tozlarından ve sülfürik asit üretiminde kurşun odalardan elde edilir.

Özellikleri

Tellür, oksijen âilesi elementlerinden olup, peryodik tabloda VIA grubunda bulunur.
Oksijen, kükürt ve selenyumdan daha metal karakterli olmasına rağmen bir yarı metaldir. Aynı zamanda bir yarı iletkendir. Atom numarası, 52, atom ağırlığı 127,61’dir. Elektron dizilişi (Kr) 4d105s25p4 şeklindedir. Bileşiklerinde -2, 4+, ve 6+ değerliklerini alabilmektedir. Atom ağırlıkları 120Te’den başlayıp, 130Te’a varan 8 tâne kararlı izotopu vardır. Erime noktası 452°C, kaynama noktası 1390°C’dir. Kimyâsal reaksiyona girdiği sıvılar hâriç hiçbir sıvıda çözünmez.

Kullanılışı

Tellür çelik ve bakıra katılır. Kurşuna katıldığında da sertlik ve mukâvemetini arttırır.
Bundan başka tellür, yarı iletkenlerin ve termo elektrik alaşımların üretiminde kullanılır.
Tellürditiyokarbomat bileşiği hâlinde merkaptobenzotiyazolla berâber, butil kauçuğu îmâli için bilinen en iyi hızlandırıcıdır.