Filozof.net

Anasayfa

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Nedir? Kuruluş Amacı, Tarihi, Faaliyetleri

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), 1919 yılında sosyal adaleti sağlamak suretiyle sosyal barışı gerçekleştirmek ve daha iyi yaşama şartlarını tesis etmek üzere hükümet, işçi ve işveren sendikalarım bir araya getirerek ortak hareket etmelerini temin etmek için kurulmuştur. Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) ile birlikte ve Versay Anlaşması'na dayanarak doğmuş olan ILO, üçlü bir yapıya sahip olup işçi, işveren ve hükümet temsilcileri eşit statüde çalışmala­ra katılmaktadır. Sosyal adalet ve barışı kurma yolundaki çalışmalara katılmaktadır. Sosyal adalet ve barışı kurma yolundaki çalışmalarından dolayı 1969 yılında Nobel Barış Ödülünü almıştır.

ILO'nun kuruluşu 19. yüzyılın sosyal düşüncesine dayanmakladır. Endüstri devriminden sonra, işçilerin düşük ücretlerle ve kötü çalışma şartlarında uzun sürelerle çalıştırılması ve çocuk ve kadınların istismar edilmesiyle ortaya çıkan sömürü ve sefalet birçok düşünür, bilim adamı ve sanayici tarafından tepkiyle karşılanmıştır. İnsanlık dışı çalışma ve yaşama şartlarını değiştirme, çalışanların istismarına dayanan uluslararası rekabeti ortadan kaldırma ve sosyal adalet temeline dayalı sürekli ve evrensel bir barış sağlamaya yönelik görüş ve teklifler ortaya atılmıştır. Başta İskoçyalı bir sanayici olan Robert Owen ve diğer sosyal reformculara göre herhangi bir ülke çalışma şartlarını iyileştirmek için tedbirler alsa, bu işgücü maliyetlerini yükseltmek suretiyle uluslararası rekabette o ülkeyi olumsuz yönde etkilemektedir. Bundan dolayı daha iyi çalışma ve hayat şartlarının sağlanması için uluslararası işbirliği yapılması gereği ortaya çıkmıştır.

Uluslararası işbirliği arayışlarının ilk sonucu olarak 1890'da 14 ülke temsilcisinin katılmasıyla Berlin'de uluslararası bir kon­ferans düzenlenmiştir. Bu ilk konferansta bazı öneriler ele alınmış, fakat müşahhas bir karar ve öneri ortaya çıkmamıştır. Bundan sonra 1897de Brüksel'de ikinci konferans toplanmıştır. Bu konferansta işgücünün korunması amacıyla uluslararası bir büro kurulması önerisi ete alınmıştır. Bu büronun kuruluşu hemen gerçekleştirilmemiş, fakat Paris'te toplanan yeni bir uluslararası konferansta Uluslararası İş Kanunları Derneği'nin kurulması kararlaştırılmıştır. ILO'nun başlangıcı olan ve merkezi Brüksel'de bulunan bu Dernek iş kanunlarını çe­şitli dillere çevirerek yayınlamaya başlamıştır. "Legisllative Series" olarak başlatılan bu yayın faaliyeti ILO tarafından sürdürülmüştür. Dernek 1906 yılında iki uluslararası sözleşmenin kabul edilmesi konusunda çalışmalar yapmak üzere Bern'de bir konferans düzenlemiştir. Bu sözleşmelerden biri kibrit üretiminde kullanılan ve zehirli bir madde olan beyaz fosfor kullanımının azaltılması, ikincisi ise endüstride kadın işçilerin çalışmasının yasaklanması ile ilgi­liydi. Bu iki sözleşmenin kabul edilmesi, uluslararası işbirliğinde yeni bir dönemin başlangıcını teşkil etmiştir. Dernek bundan sonra işçilerin gece çalışmalarının yasaklanması ve günlük çalışma süresinin on saat olarak kabul edilmesi üzerinde çalışmalar yapmışsa da 1914 yılında başlayan savaş nedeniyle bu çalışmalar sonuçlandırılmamıştır. I. Dünya Savaşı sona erdiğinde dünyada evrensel ve kalıcı barışı sağlamak üzere başlatılan Barış Konferansının 28 Nisan 1919 tarihli oturumunda barışı sağlamak ve savaşı önlemek amacıyla Cemiyet-i Akvam (Milletler Cemiyeti)'in kurulması kararlaştırıldı. Cemiyet-i Akvam'ın kurulmasına ilişkin karar Versay (Versailles) Anlaşması ile birlikte 10 ocak 1920'de yürürlüğe girdi.