GRISEBACH, Eberhard (1880-1945)
Alman, filozof. Varoluşu etkileyen sınırlamaların kaldırılmasında eğitimin önemini vurgulamıştır.
27 Şubat 1880’de Hannover’de doğdu, 16 Temmuz İ945’te Zürih’te öldü. Charlottenburg ve Darmstadt yüksek teknik okullarında mimarlık, Jena Universitesi’nde felsefe öğrenimi gördü. Rudolf Eucken’in öğrencisi oldu. 1922’de bu üniversitede felsefe, 1931’de Zürih Universitesi’nde pedagoji profesörlüğüne getirildi.
Grisebach’m Varoluşçuluk anlayışı, katı Protestanlıksan yola çıkan, diyalektik bir tanrıbilim görüşüne dayanır. Ancak o, gerçekliğe yönelmek için tanrıbilim ve felsefe arasındaki sınırların iyi kavranması gerektiğini düşünür.
Ahlak dizgesinin, gerçekleri kavrama konusunda başarısız olduğunu ileri süren Grisebach’a göre bu başarısızlık ahlakla ilgili sınırlamalar nedeniyle insan beklenmedik durumlarla yüz yüze geldiğinde kendini gösterir. Bireyin özgürlüğü, bir seçim yapması gerektiğinde, bu olanaklara dayalı koşullarca sınırlanır. Kulturphilosophische Arbeit der Gegenwart, (“Çağımız Konusunda Kültür Felsefesiyle İlgili Çalışma”) adlı yapıtında, bugünün, geçmişin anıları altında örtülü olduğunu, dolayısıyla bireyin bugünü yaşamadığını ileri sürer. Bu durumda yapılması gereken, bu örtüyü kaldırarak bugünü gerçekten yaşamaktır.
Grisebach belli bir ölçüde karamsarlığı da içeren felsefesiyle, bireyin varoluşunu etkileyen sınırlamaları kaldıran bir düzen önerir. Bu görüşten yola çıkarak pedagojinin, bireyleri bu yolda eğitmekteki önemini vurgular.
• YAPITLAR (başlıca): Kultur als Formbildung, 1910, (“Biçim Oluşumu Olarak Kükür”); Kulturphilosophische Ârbeit der Gegenıpart, 1914, (“Çağımız Konusunda Kültür Felsefesiyle İlgili Çalışma”); Wahrheit und Wirk-lichkeiten, 1919, (“Doğruluk ve Gerçeklikler”); Was ist Wahrheıt in Sfy’irklichkeit? Eme Rede über die gegenısıaer-tige Krise des Wahrbeitsbergriffs, 1941, (“Gerçeklikte Doğruluk Nedir? Gerçeklik Kavramındaki Çağdaş Bunalıma İlişkin Bir Konuşma”).
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi