GREGORIUS [Riminili] (1300-1358)
İtalyan, düşünür ve tanrıbilimci. Aziz Augustinus’un görüşleri ile Ad-cılık’ı birleştiren bir öğretiyi savunmuştur.
1300’e doğru, Rimini’de doğdu, Viyana’da öldü. Paris, Bologna ve Padova üniversitelerinde öğrenim gördü. Adcılık’ı benimsediğinden, öğrenimini bitirmesi ve öğretmenliğe başlayabilmesi için Papa VI. Clementius’un aracılık etmesi gerekti. Önce İtalya’da sonra Paris’te öğretmen olarak görev aldı. Paris’te kaldığı 1034-1044 arasında düşüncelerini, Petrus Lombardus’un Sententiarum’unu (“Tanrısal Sözler”) yorumladığı bir kitapta topladı. 1357’de Augustinusçu Hermites tarikatının başına getirildi.
Gregorius’un düşüncelerinde Augustinus’un yanı sıra Occam’lı William’ın da etkisi görülür. Tanrı varlığının ve kayrasının kanıtlanabileceğini, ruhun tanrısal bir töz olduğunun açıklanabileceğini savundu. Bu konuda, deneye Adcılar’dan da çok önem vermekle birlikte, bilmede iç duyumların katkısı olduğunu vurguladı. Ancak, ona göre bilgi, ne yolla elde edilirse edilsin, Tanrı’mn öngördüğü ölçüler içinde bir bilgiydi. Tanrı’nın iyinin nedeni olduğu oranda kötünün de nedeni olduğu, insanları yanlış yola sürükleyebileceği görüşüne karşı çıktı. Çünkü kötülük, Gregorius’un düşüncesinde, Tanrı’nın doğasına uymayan bir nitelikti. Ruh güzelliğine erişebilmek için, yalnızca özgür istencin yeterli olamayacağı, Tanrı kayrasının gerekliliği üzerinde durdu. Onun tanrıbilimin bilimsel bilgi değil, bilgelik olduğu yolundaki görüşü, Orta Çağ Avrupası’nın tanrıbilim anlayışını, özellikle Luther’i etkilemiştir.
• YAPITLAR (başlıca): Commentary on the Sentences, (ö.s.), 1482, (“Tanrısal Sözler Üzerine Yorumlar”).
• KAYNAKLAR: G.Leff, Gregory of Rimini, 1961; J.Würsdörfer, Erkennen und Wissen nach Gregor von Rimini, 1917.
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi