GREW, Nehemiah (1641-1712)
İngiliz, botanikçi ve hekim. Bitkilerin anatomisine ve morfolojisine ilişkin çalışmalarıyla tanınır.
Warwickshire’daki Mancetter Parish’te doğdu, 25 Mart 1712’de büyük bir olasılıkla Londra’da öldü. 1661’de Cambridge Universitesi’ne bağlı Pembroke Hall’ü bitirip, tıp öğrenimi için Hollanda’daki Leiden Universitesi’ne geçti ve 1671 ’de bu üniversiteden doktora derecesini aldı. Bir süre, Warwickshire’daki Coventry’de hekimlik yaptıktan sonra Londra’ya yerleşti ve üyeleri arasına katıldığı Royal Society’nin kendisine sunduğu olanaklardan yararlanarak çalışmalarını bitki anatomisi üzerine yoğunlaştırdı. 1677’de Robert Hooke ile birlikte bu derneğin sekreterliğine getirilen Grew, iki yıl sonra görevinden ayrılarak araştırmalarını bağımsız olarak sürdürdü.
Önceleri hayvan anatomisiyle ilgilenen ve 1665’te ilk kez “karşılaştırmalı anatomi” terimini kullanarak bu bilim dalının öncülerinden olan Grew, dinsel inançlarının da etkisiyle, hayvanların ve bitkilerin temelde benzer yapıda varlıklar olduğu görüşünden yola çıkarak ilgisini bitkiler dünyasına çevirdi. 1682’de, daha önceki çalışmalarını da kapsayan 4 bölümlük The Anatomy of Plants (“Bitkilerin Anatomisi”) adlı en önemli yapıtını yayımladı. Kök, gövde, yaprak, meyve ve çiçeğin, çeşitli dokuların, damarların yapısını ve işlevini, bitki özsuyunun dolaşımını ayrıntılı bir biçimde inceleyen, pek çok resimle süslenmiş bu yapıt bitkilerin anatomi, morfoloji, fizyoloji ve histolojisini en iyi veren ilk yapıtlardan biri sayılır ve Grew’in adı, Malpighi ile birlikte bitki anatomisinin kurucuları arasında anılır. Ayrıca, bugün de kullanılan birçok terimin yaratıcısı olan Grew, görevsel olarak ayrımlaşmamış, temel işlev üstlenen hücrelerin oluşturduğu doku için “parankima” (özek-doku) terimini de ilk kez bu yapıtında kullandı. Böylece, Hooke ve Malpighi’den sonra Grew’in araştırmalarıyla, bitkilerdeki “küçük kutular” ya da “hava boşlukları” biçiminde tanımlanan hücrelerin varlığı ortaya atılmış oluyordu.
Bitkilerde eşeylik olgusunun varlığını ilk saptayan botanik bilgini de büyük bir olasılıkla Grew’dir. Bitkinin eşeylik organı olarak kabul ettiği çiçekte biri dişi (pistil), öbürü erkek (stamen ya da ercik) olmak üzere iki ayrı üreme organı bulunduğunu, erkek organın ürettiği çiçek tozunun (polen) hayvanlardaki sperm hücreleriyle özdeş olduğunu öne sürdü. Ancak, bu gözlemin öncüllüğü konusunda bilim tarihçileri Grew, Camerarius ve Ray arasında görüş birliğine varmış değildir.
• YAPITLAR (başlıca): The Anatomy ofVegetables Begun, 1672, (“Yeşil Bitkilerin Anatomisine Giriş”); The Compa-rative Anatomy of Trunks, 1675, (“Gövdenin Karşılaştırmalı Anatomisi”); The Anatomy of Plants, 1682, (“Bitkilerin Anatomisi”).
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi