HİPPON (İÖ 5.yy)
Eski Yunanlı filozof. Suyun, evrenin kaynağı olduğunu savunarak,Thales’ in görüşlerini yeniden gündeme getirmiştir.
Hippo ya da Hipponax olarak da anılan Hippon’ un İÖ 450 dolaylarında Samos’ta doğduğu, Güney İtalya’da yaşadığı sanılmaktadır. Takma adı “tanrıtanımaz”dır. Aristophanes’in Nephelai (Bulutlar) adlı güldürüsünden anlaşıldığına göre, Perikles döneminde Atina’ya gelmiş ve uzun yıllar bu kentte kalmıştır. Kimi kaynaklar onu Pythagoras’ın öğrencisi sayarsa da, görüşleri İyonya Okulu’na bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Hippon’un düşünceleri, onu filozof olarak anılmaya değer görmeyen Aristoteles’in, özellikle, Peri Psykhe (“Tin Üstüne”) adlı yapıtında ele alındığı biçimde günümüze ulaşabilmiştir.
Hippon da Thales gibi evrenin kurucu ilkesinin su olduğuna inanır. Buna kanıt olarak da, tüm tohumların yaş olmasını ve su olmayan yerde yeşerememesini gösterir. Deniz, tüm sulardan daha derindedir. Bu nedenle tüm suların kaynağı denizdir. Hippon, Thales’e ek olarak, sudan kaynaklanan ateşin, su ile birlikte, fiziksel evrenin oluşumunda etkinlik gösterdiğini öne sürer. Su ile ters nitelikteki ateşi, oluş sorununda etkin görmesi nedeniyle, Parmenides’ten etkilendiği sanılmaktadır. Kimi düşünürler, özellikle T.Gomperz, onu, bu iki düşünürü uzlaştırmaya çalıştığından, seçmeci olarak nitelendirir.
Aristoteles’ten ve Menon’un yazdığı sanılan Iatrika (“Eczacılık”) adlı yapıttan, Hippon’un hekimlikle de uğraştığı anlaşılmaktadır. Felsefe alanındaki görüşlerine uygun olarak, hastalık ve ölümün nedeninin, gövdede doğal olarak bulunan suyun kuruması olduğunu savunmuş, ayrıca dölütün oluşumunu incelemiştir.
• KAYNAKLAR: T.Gomperz, Griechische Denker: Eine Geschichte der antiken Philosophie, 2 cilt, 1893-1902.
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi