HENRİ, Robert (1865-1929)
ABD’li ressam. Güncel konulara ağırlık veren özgün bir Amerikan sanatı oluşturmak amacıyla 20.yy başlarında New York’ta gerçekçi (realist) sanatçıları bir araya getirmiştir.
Robert Henry Cozad, 25 Ocak 1865’te Ohio Eyaleti’nin Cincinnati kentinde doğdu, 12 Temmuz 1929’da New York’ta öldü. Pennsylvania Academy of Art’ta ressam Thomas Pollock Anschutz’un (1851-1912) öğrencisi oldu. 1888-1891 arasında da Paris’te ficole des Beaux-Arts’da eğitim gördü. 1891’de ABD’ye geri döndü ve Philadelphia’ya yerleşti. Kısa sürede buradaki atölyesi W.Glackens, John Sloan (1871-1951), Everett Shinn (1876-1953) ve George Lüks (1876-1933) gibi Philadelphia’lı sanatçıların uğrak yeri oldu. 1893’te bu sanatçılarla birlikte, sonradan Ash Can Okulu adını alan topluluğun çekirdeğini oluşturdu. 1898’de Avrupa’ya kısa bir gezi yaptı. Aynı yıl Ne w York School of Art’ta ders vermeye başladı. Bu süre içinde Philadelphia’daki sanatçı arkadaşlarının da New York’a gelmeleriyle New York Gerçekçileri adını alan grubun çalışmalarına öncülük etti. Siyah Kadın adlı yapıtıyla 1905’te Art Institute of Chicago tarafından ödüllendirildi. 1907’de Ulusal Akademi’nin bahar sergisi için jüri üyesi seçildi. Bu sergiye New York Gerçekçileri’nin hiçbirinin yapıtı kabul edilmeyince Robert Henri grubun ilk bağımsız sergisini 1908’de Sekizler (The Eight) adı ile düzenledi. 1909’da kendi özel sanat okulunu açtı. 1910’da da grubun büyük bir başarı ile sonuçlanan ikinci sergisini düzenledi.
Henri öğrenciliği sırasında T.Eakins’in günlük yaşamı yansıtan gerçekçiliğine, Paris’te eğitim gördüğü sıralarda da Frans Hals’a yakınlık beslemiştir. Genelde İzlenimcilikİe (Empresyonizm) fazla ilgilenmemiş, ancak Manet’nin İspanyol etkili gerçekçiliğine, fırça işçiliğinin ustalığına ve koyu paletine ilgi duymuştur. Işık-gölge karşıtlığını dramatik bir biçimde kullandığı resimlerinde kalın bir boya hamuru ve hareketli bir fırça işçiliği uygulamıştır. New York’un çeşitli yörelerinden yaşam biçimlerini ve güncel nesneleri işlediği yapıtlarında gerçekçilik ön plandadır.
1891’de Paris’ten geri döndüğü zaman, sanatın akademilerin hegemonyası altında olmasına karşı çıkarak, halktan soyutlamlamayacağını ve halka hitap edilmesi gerektiğini savunmuştur. Bundan sonraki çalışmaları, çevresine topladığı sanatçılarla birlikte, Avrupa etkisinden arınmış özgün bir Amerikan sanatı yaratma yolunda olmuştur. Sanata teknik açıdan büyük bir yenilik getirmemesine karşın, güncel konuları işleyerek yeni bir konu alanı açmıştır. Ayrıca, akademilerin tutucu tavrına karşı sürdürdüğü tutumuyla ve düşüncelerini yansıttığı The Art Spirit adlı kitabıyla pek çok genç sanatçıyı etkilemiştir.
• YAPITLAR (başlıca): Resim: Kar, 1898, Lüksemburg Müzesi, Paris; Batı 57.Cadde, 1902, Yale Üniversitesi Sanat Galerisi; Kastenyetli Dansçı, 1904; Siyahlı Kadın, 1905; Gülen Çocuk, 1907, Whitney Müzesi, New York; Maskeli Balo Giysisi: Bayan Robert Henri’nin Portresi, 1911, Metropolitan Sanat Müzesi, Ne w York; İspanyol Çingenesi, 1912, Metropolitan Sanat Müzesi, New York. Kitap: The Art Spirit, 1923, (“Sanat Ruhu”).
• KAYNAKLAR: W.I.Homer, Robert Henri and his Circle, 1969; H.A.Read, Robert Henri, 1931.
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi