ABDULLAH b. SAFVAN
Ebû Safvân Abdullah b. Savfân b. Ümeyye b. Halef el-Cümahî el-Kureşî (ö. 73/692) Abdullah b. Zübeyr’i desteklediği için onunla birlikte şehid edilen tabii.
Hz. Peygamber hayatta iken doğduğu halde yaşı küçük olduğu için sahâbîlik mertebesine ulaşamadı; fakat Mekkeli tabiîlerin birinci tabakasında yer aldı. Babası ve dedesi gibi kendisi de Kureyş’in eşrafından olup Mekke’nin varlıklı ve nüfuzlu bir ailesine mensuptu. Cömertliği ve üstün zekâsıyla tanınan Abdullah, hilâfet davasında Abdullah b. Zübeyr’in sadık bir taraftan idi. İbnü’z-Zübeyr ve yanındakiler Kabe’de muhasara edilince, Haccâc tarafından kendisine verilen emânı kabul etmedi. Sonunda. İbnü’z-Zübeyr ve birçok taraftan ile birlikte onun da başı kesildi ve kesik başları önce Medine’ye, oradan da Şam’a Abdülmelik b. Mervân’a gönderildi.
Babası Safvân b. Ümeyye’den, Hz. Ömer. Hafsa, Ümmü Seleme ve Abdullah b. Amr gibi sahâbîlerden hadis rivayet eden Abdullah b. Safvân’ın hadis kitaplarında, daha çok, “Kabe’ye karşı harp ilân eden bir ordunun çölde helak olacağı’na dair rivayet ettiği bir tek metne rastlanmaktadır”
Bibliyografya
1- Halîfe b. Hayyât. et-Tabakât (nşr. Süheyl Zekkâr), Dımaşk 1966-67, II, 591;
2- Buhârî. et-Târîhu’l-kebîr\nşr. Abdurrahman b. Yahya el-Yemânî v.dğr), Haydarâbâd 1360-80/1941-60, V, 118-120;
3- a.mlf.. et-Târîhuş-şağir (nşr. Mah-mûd ibrahim Zâyed), Kahire 1396-97/1976-77, I, 142-143, 153, 162, 163; 4- Müslim, “Fiten”, 4, 6, 7;
5- İbn Abdülber, el-İstîcâb [el-İşâbe içinde), Kahire 1328, II, 333-334;
6- İbnü’1-Esîr, üsdüt-ğâbe. Kahire 1285-87, İÜ, 185;
7- Zehebî. A’lâmü’n-nübetâ*. IV, 150-151;
8- İbn Hacer. el-İşâbe, Kahire 1328, III, 60;
9- a.mlf.. TehzTbü’t-Tehzib, V, 265-266.
TDV İslâm Ansiklopedisi